zondag 1 februari 2015

Aardig inkijkje in totstandkoming Amerikaans buitenlands beleid

Ik heb zojuist het boek 'Op reis met Hillary Clinton' van journaliste Kim Ghattas uitgelezen. Volkskrant lezers zullen die naam moeten kunnen kennen, want Kim schreef ook voor de Volkskrant. Ze komt uit Beiroet en haar moeder is Nederlandse. In 2008 werd ze Amerika-correspondente voor de BBC en in die hoedanigheid mocht ze mee op de vele buitenlandse trips van Hillary Clinton.

http://s.s-bol.com/imgbase0/imagebase/large/FC/3/3/8/6/9200000011366833.jpg

In het boek doet Ghattas verslag over het verloop en de intenties van die buitenlandse reizen. Toen Obama november 2008 president was geworden, was het aanzien van de V S in de rest van de wereld tot een dieptepunt gedaald. Met dank aan het beleid van George W. Bush in met name Irak en Afghanistan vanaf 2001. Clintons eerste prioriteit was daarom dat aanzien te herstellen.

Clinton ging daarbij uit van het principe 'smart power'. De VS moesten niet meer dicteren wat andere landen moeten doen en laten. Dat was hun eigen zaak. De VS wilden wel informeel proberen dat beleid in goede banen te leiden. Daarbij de mensenrechten en bijvoorbeeld rechten van vrouwen in het oog houdend.

Ghattas merkt dat Clintons aanpak een zeer persoonlijke is. Clinton wil in elk land dat ze aandoet naast de officiële gesprekspartners ook in gesprek raken met de maatschappelijke organisaties aldaar. Of het nu in Japan, Indonesië of het Egypte na Moebarak is.

De beschreven reizen lopen van februari 2009 t/m halverwege 2012. Na de herverkiezing van Obama hield Clinton het immers voor gezien. Was haar beleid een succes? Volgens Ghattas wel. Oké, Libië is nu weer een puinhoop. Er is geen vrede in het Midden-Oosten en de oorlog in Syrië ettert door. Iets waar Clinton zeer teleurgesteld over was bij haar afscheid, volgens Ghattas. Maar, de relatie met bijvoorbeeld China stond in de Clinton jaren op hoog niveau. Ze hield zich bij de Chinezen koest wat het hen aanspreken op de mensenrechtensituatie betreft, maar wist indirect wel invloed erop uit te oefenen. Het bewijs daarvoor? Het politiek asiel voor de blinde mensenrechtenactivist Chen Guangcheng en zijn familie in 2012. Zonder dat de relatie tussen beide landen er ernstig door werd beschadigd. 

Clinton groeide in haar rol naarmate haar ministerschap vorderde, aldus Ghattas. Obama was eerst afstandelijk ten opzichte van haar beleid, maar was na een jaar ook 'om'. 

Het boek geeft een leuk inkijkje in hoe die buitenlandse reizen worden voorbereid en hoe het eraan toegaat voor en tijdens de reis. Je staat er niet bij stil hoeveel mensen een letterlijke dagtaak hebben  aan het ervoor te zorgen dat Hillary Clinton veilig en wel op de plaats van bestemming aankomt, daar kan spreken met haar collega's en anderen en er veilig kan rondlopen. Sommige medewerkers sliepen tijdens zo'n reis maar zelden. Wat ook voor Clinton gold, ondanks de luxueuze hotels. Het transport verliep via een niet meer zo modern vliegtuig, beschikbaar gesteld door Defensie. Ook leuk zijn de beschrijvingen van de etiquette op die reizen voor wat de staf van Clinton en meereizende journalisten betreft. 

http://news.bbcimg.co.uk/media/images/65271000/jpg/_65271061_kimghattas.jpg     

Zoals gezegd, komt Ghattas oorspronkelijk uit Beiroet. Ze heeft de Libanese oorlog van 1975 tot 1990 bewust meegemaakt als kind. Die oorlog eindigde met een invasie van Syrische troepen. Was die invasie goedgekeurd door de VS als dank voor vader Assads steun aan de oorlog tegen Saddam Hoessein na diens inval in Koeweit? Die vraag beheerste de visie van Ghattas op het Amerikaanse buitenland beleid. Ze voelde zich net als veel Libanezen bedrogen door de VS. Op het eind van het boek moet ze toegeven dat de zaak niet zo zwart-wit was. De VS steunden de Syrische invasie niet openlijk, maar uitten ook geen kritiek. Na vier jaar met Clinton te zijn opgetrokken, komt Ghattas tot de conclusie dat de VS niet de alleenheerser over de wereld kunnen, en nu ook officieel niet meer willen, spelen. Met die wetenschap is ze ook anders gaan aankijken tegen de rol van de VS inzake de Libanese oorlog.

Op reis met Hillary Clinton is een onderhoudend boek dat een aardig inkijkje geeft in de persoon Hillary Clinton. Wat haar dreef. Ook de visie van Obama op zijn buitenland beleid wordt er helder in uitgelegd. Handig voor wie zit te kankeren op het feit dat de VS zo weinig actief zijn met betrekking tot Syrië en het mislukte vredesproces in het Midden-Oosten. Ik kan het boek aanraden. Al is het maar, omdat Hillary wellicht binnenkort presidentskandidate voor de Democraten is. Dan weet je alvast met wie je van doen hebt :-).    

6 opmerkingen:

petrus nelissen zei

Ik heb het boek niet gelezen maar je geeft zo te lezen een aardige inkijk.Het is een mooie illustratie van het feit dat het VS buitenland beleid genuanceerder is dan men over het algemeen beseft.

Zelfstandig journalist Antwerpen zei

Ja, dat was voor mij de eye opener.

knutselsmurf zei

Lijkt me geen verkeerd boek, maar je moet wel bedenken dat het gaat over een president die nog zit en andere mensen die nog in leven zijn. Kun je dan alles schrijven wat je denkt ?

Zelfstandig journalist Antwerpen zei

Het boek gaat eerst en vooral over Hillary Clinton. Ghattas volgde haar vier jaar op haar reizen en interviewde haar in die periode meerdere keren. Natuurlijk staan er geen staatsgeheimen in het boek.

Anoniem zei

Mooie recensie van je. Machtspolitiek denken zit in hun genen. Daar verander je weinig aan.

Zelfstandig journalist Antwerpen zei

Het boek laat duidelijk zien dat de rest van de wereld juist verwacht dat de VS zijn macht toont.