dinsdag 17 februari 2015

Het kan nooit boteren tussen Poetin en Merkel

Ik ben op twee derde van het boek van journaliste Laura Starink, 'De schaduw van de grote broer'. Eén ding is mij nu al heel duidelijk: hoe vaak Merkel ook nog met Poetin aan de telefoon gaat hangen om over Oekraïne te spreken, nooit zal Poetin haar als gerespecteerde gesprekspartner bejegenen. Ja, voor de vorm. Maar, in gedachten heeft hij een bloedhekel aan Merkel.





Hoe kom ik daar zo stellig bij? Na 200 pagina's over Letten en Russen, Joden (en het Rode Leger) in Polen en Kaliningrad blijkt overduidelijk dat Poetin de kaart van WO II trekt: de Duitsers waren fout en de Russen hebben het nazisme verslagen.

Dat de waarheid iets genuanceerder ligt - in die zin dat ook de Russen zich op hun veroveringstocht richting Berlijn schuldig maakten aan moord en verkrachting - daar hoor je in het Rusland van Poetin niet over, aldus Starink.

Haar boek bestaat uit vier grote onderzoeksverhalen. In het eerste onderzoekt ze de verhoudingen tussen de Letten en etnische Russen in de Letse hoofdstad Riga. Die is nogal gespannen. Zo'n 25% van de bevolking daar is van Russische afkomst en onder hen zijn 300.000 Russen geen volledig Lets staatsburger. Daarvoor hadden ze na de onafhankelijkheid eerst een taalexamen moeten afleggen, wat ze weigerden. Veel Letten beschouwen die Russen als een soort van vijfde colonne. De Russen zien het uiteraard anders en beschouwen Letland nog steeds als hun persoonlijke grondgebied. Waar ze terechtkwamen nadat de Baltische staten in  het zogenaamde Molotov-Von Ribbentrop pact uit 1939 door Hitler aan de Sowjet-Unie waren gegund.    


Dat pact duurde zoals we weten nog geen twee jaar. Zomer 1941 zette Hitler de aanval in op de Sowjet-Unie. Stalin's soldaten verlieten toen halsoverkop onder andere het oostelijke gedeelte van Polen. Dat hebben de Joden daar geweten. Er vond een slachting plaats in Jedwabne waarbij zeker 300 Joden levend werden verbrand in een schuur. Volgens sommige Poolse bewoners uit wraak voor de collaboratie van de Joden met het Rode Leger waardoor Polen naar Rusland werden getransporteerd  en veelal niet terugkwamen.

Kaliningrad is een verhaal apart. Het heette oorspronkelijk Königsberg en was een Oost-Pruisische stad. De Sowjet-Unie mocht het na de oorlog inlijven. Het grenst aan Polen en Litouwen en is nu dus een soort van Russische enclave in Europa. De inwoners zijn Russen die meer richting Europa kijken. Door de decennia heen heeft eerst de Sowjet-Unie en nu Poetin er echter alles aan gedaan om het Duitse verleden van de stad zo goed als uit te wissen.

Het botert dus niet tussen Rusland en Duitsland waar het gaat om de omgang met het verleden. Dat lees je niet alleen terug in het boek van Starink, maar ook in andere artikels en boeken over het Rusland van Poetin. Poetin probeert de Russen voor zich te winnen door te wijzen op de Grote Oorlog, het leed van de Russen en de kwalijke rol van de fascisten daarin. Hoe moet hij dan objectief en zakelijk een gesprek met Merkel voeren over Oekraïne?? Juist, dat is totaal onmogelijk! Het kan nooit boteren tussen die twee.

Dat is geen fijn vooruitzicht voor Oekraïne en ook niet voor de inwoners van Letland en Kaliningrad. Het Duitse naziverleden speelt Poetin volop in de kaart om het Russische aanzien bij de eigen bevolking op te poetsen.  Ten koste van de Europese veiligheidssituatie. En Merkel kan daar weinig tegen  doen ...
 
  

4 opmerkingen:

Blewbird zei

Ze spreekt uitstekend Russisch en kan hem in zijn eigen taal uitfoeteren, vergeet dat niet.

Zelfstandig journalist Antwerpen zei

Dat is dan weer een voordeel ...

lebonton zei

ook dat zal geen indruk maken.

Zelfstandig journalist Antwerpen zei

Poetin is een echte ijskonijn, dus waarschijnlijk niet nee.